Ancak bazı ev ve iş yerlerinde kaçak akım rölesinin sürekli veya belirli aralıklarla attığı görülebilir. Bu durum çoğu zaman elektrik tesisatında, elektrikli cihazlarda veya bağlantılarda bir problem bulunduğunu gösterir.

Peki, kaçak akım rölesi neden atar? Sürekli atan kaçak akım rölesi nasıl kontrol edilmelidir? İşte bilinmesi gerekenler.

Kaçak Akım Rölesi Nedir?

Kaçak akım rölesi, elektrik tesisatına giren ve geri dönen elektrik akımını sürekli olarak kontrol eden bir güvenlik cihazıdır.

Normal şartlarda faz hattından geçen elektrik akımı ile nötr hattından geri dönen akımın birbirine eşit olması gerekir.

Eğer elektrik akımının bir bölümü farklı bir noktadan toprağa kaçıyorsa sistemde bir kaçak olduğu anlaşılır. Kaçak akım rölesi bu farkı algılayarak elektriği otomatik olarak keser.

Özellikle konutlarda insanları elektrik çarpmasına karşı korumak amacıyla yaygın olarak kullanılır.

Kaçak Akım Rölesi Neden Atar?

Kaçak akım rölesinin atmasının birçok farklı nedeni olabilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır.

Elektrikli Cihazlarda Kaçak Olması

Evde kullanılan herhangi bir elektrikli cihazın iç kısmında izolasyon problemi oluşabilir.

Özellikle:

• Çamaşır makinesi

• Bulaşık makinesi

• Elektrikli termosifon

• Fırın

• Klima

• Buzdolabı

• Elektrikli ısıtıcı

gibi yüksek güç tüketen cihazlarda zamanla elektrik kaçağı meydana gelebilir.

Bu cihazlardan biri çalıştırıldığında kaçak akım rölesi hemen atıyorsa problemin ilgili cihazdan kaynaklanma ihtimali yüksektir.

Elektrik Tesisatında İzolasyon Problemi

Duvarların içerisinden geçen elektrik kabloları zamanla zarar görebilir.

Eski tesisatlarda kablo izolasyonlarının yıpranması, ezilmesi veya farklı nedenlerle zarar görmesi elektrik akımının toprağa kaçmasına neden olabilir.

Bu durumda kaçak akım rölesi güvenlik amacıyla devreyi keser.

Özellikle çok eski yapılardaki elektrik tesisatlarının periyodik olarak kontrol edilmesi önemlidir.

Nem ve Su Teması

Elektrik tesisatının su veya yoğun nem ile temas etmesi kaçak akım rölesinin atmasının en yaygın nedenlerinden biridir.

Özellikle:

• Banyolar

• Mutfaklar

• Balkonlar

• Bahçeler

• Çatılar

• Dış mekân prizleri

bu konuda daha fazla risk taşır.

Priz içerisine su girmesi veya elektrik bağlantılarının nemlenmesi kaçak akım oluşmasına neden olabilir.

Yağmurlu havalarda kaçak akım rölesinin sürekli atması durumunda dış mekân elektrik bağlantılarının kontrol edilmesi gerekebilir.

Arızalı Priz veya Elektrik Anahtarı

Eskimiş prizler ve elektrik anahtarları da kaçak akım problemine yol açabilir.

Priz içerisinde gevşeyen bağlantılar, yanmış kablolar veya zarar görmüş izolasyonlar elektrik kaçağı oluşturabilir.

Prizden yanık kokusu gelmesi, priz üzerinde kararma görülmesi veya prizlerin aşırı ısınması ciddi bir elektrik problemi olduğuna işaret edebilir.

Bu durumda ilgili elektrik hattı kullanılmamalı ve uzman bir elektrikçi tarafından kontrol edilmelidir.

Nötr ve Toprak Hattının Temas Etmesi

Elektrik tesisatında nötr ve toprak hattının yanlış bir şekilde birbirine temas etmesi kaçak akım rölesinin sürekli atmasına neden olabilir.

Bu problem özellikle elektrik tesisatında yapılan yanlış bağlantılar veya sonradan gerçekleştirilen tadilatlar sonucunda ortaya çıkabilir.

Nötr-toprak bağlantı problemlerinin tespit edilmesi için elektrik tesisatının ölçüm cihazlarıyla kontrol edilmesi gerekir.

Topraklama Problemleri

Topraklama sistemi elektrik güvenliğinin en önemli unsurlarından biridir.

Topraklama bağlantılarında problem olması veya tesisatın uygun standartlarda yapılmamış olması elektrik güvenliği açısından ciddi risk oluşturabilir.

Kaçak akım rölesinin sürekli atması durumunda topraklama sisteminin de kontrol edilmesi önemlidir.

Aynı Anda Çok Fazla Elektrikli Cihaz Kullanılması

Kaçak akım rölesi doğrudan aşırı yük koruma cihazı değildir. Ancak aynı anda çok sayıda elektrikli cihaz kullanılması tesisattaki mevcut kaçakların toplam seviyesini artırabilir.

Örneğin aynı anda:

• Klima

• Fırın

• Çamaşır makinesi

• Bulaşık makinesi

• Elektrikli ısıtıcı

gibi cihazların çalışması bazı tesisatlarda kaçak akım rölesinin devreye girmesine neden olabilir.

Bu durum özellikle eski elektrik tesisatlarında daha sık görülebilir.

Kaçak Akım Rölesinin Kendisi Arızalı Olabilir mi?

Evet.

Kaçak akım röleleri uzun süre kullanım sonucunda veya elektriksel problemler nedeniyle arızalanabilir.

Arızalı bir kaçak akım rölesi normal koşullarda bile devreyi kesebilir.

Ancak rölenin arızalı olduğuna karar vermeden önce tesisattaki diğer olası kaçakların kontrol edilmesi gerekir.

Kaçak akım rölesinin kontrolü ve değiştirilmesi uzman elektrikçiler tarafından yapılmalıdır.

Hangi Cihazın Kaçak Yaptığı Nasıl Anlaşılır?

Kaçak akım rölesi sürekli atıyorsa sorunun hangi cihazdan veya elektrik hattından kaynaklandığını tespit etmek gerekir.

Bazı durumlarda elektrikli cihazların fişlerinin çıkarılması ve cihazların kontrollü şekilde yeniden devreye alınması problemi belirlemeye yardımcı olabilir.

Ancak elektrik panosu içerisinde ölçüm yapılması veya tesisat bağlantılarının kontrol edilmesi uzmanlık gerektirir.

Elektrik tesisatında bilinçsiz şekilde müdahale edilmesi elektrik çarpması ve yangın riski oluşturabilir.

Kaçak Akım Rölesi Sürekli Atıyorsa Ne Yapılmalı?

Kaçak akım rölesi sürekli atıyorsa röleyi tekrar tekrar kaldırarak sistemi çalıştırmaya çalışmak doğru değildir.

Öncelikle mümkünse son kullanılan elektrikli cihazlar kontrol edilmelidir.

Sorun devam ediyorsa:

Elektrik tesisatı, prizler, elektrikli cihazlar, topraklama sistemi ve elektrik panosu profesyonel ölçüm cihazları kullanılarak kontrol edilmelidir.

Problemin kaynağı tespit edilmeden kaçak akım rölesinin devre dışı bırakılması kesinlikle önerilmez.

Kaçak Akım Rölesini İptal Etmek Tehlikeli midir?

Kaçak akım rölesinin sürekli atması nedeniyle bazı kişiler röleyi devre dışı bırakmayı düşünebilir.

Bu son derece tehlikeli bir uygulamadır.

Kaçak akım rölesi insanların elektrik çarpmasına karşı korunmasına yardımcı olan önemli bir güvenlik ekipmanıdır.

Röleyi iptal etmek yerine neden attığının tespit edilmesi gerekir.Kaçak akım rölesinin atması çoğu zaman elektrik tesisatında veya kullanılan elektrikli cihazlardan birinde kaçak bulunduğunu gösterir.

Elektrikli cihaz arızaları, eski kablolar, nem, hatalı priz bağlantıları, topraklama problemleri veya nötr-toprak temasları kaçak akım rölesinin devreye girmesine neden olabilir.

Kaçak akım rölesi sürekli atıyorsa problemi geçici olarak çözmeye çalışmak yerine elektrik tesisatının uzman bir elektrikçi tarafından kontrol edilmesi en güvenli yöntemdir.

Unutulmamalıdır ki kaçak akım rölesi bir arıza değil, çoğu zaman tesisattaki tehlikeli bir durumu haber veren önemli bir güvenlik sistemidir.