Elektrik çarpması çoğu zaman hasarlı kablolar, topraklama eksikliği, kaçak akım, suyla temas veya yanlış elektrik kullanımı gibi nedenlerle meydana gelir. Basit görünen bazı önlemler bile ciddi kazaların önüne geçebilir.

Elektrik Çarpması Neden Olur?

Elektrik çarpması, insan vücudunun elektrik akımının geçiş yolu haline gelmesiyle meydana gelir.

Normal şartlarda elektrik akımı kablolar ve cihazların elektrik devresi içerisinde hareket eder.

Ancak:

• Hasarlı kablolara temas edilmesi

• Elektrikli cihazda kaçak oluşması

• Islak elle prize dokunulması

• Topraklama sisteminin bulunmaması

• Açık elektrik bağlantıları

• Arızalı prizler

gibi durumlarda elektrik akımı insan vücudundan geçebilir.

Bu nedenle elektrik tesisatındaki güvenlik önlemleri son derece önemlidir.

Kaçak Akım Rölesi Kullanılmalı

Elektrik çarpmasına karşı en önemli güvenlik ekipmanlarından biri kaçak akım rölesidir.

Kaçak akım rölesi, elektrik sistemine giren ve geri dönen akım arasındaki farkı kontrol eder.

Elektrik akımının bir bölümü normal yolun dışına çıktığında röle bunu algılayarak devreyi kesmeye yardımcı olur.

Bu nedenle konutlarda uygun kaçak akım koruma sistemlerinin bulunması elektrik güvenliği açısından önemlidir.

Kaçak akım rölesi bulunmayan eski elektrik panoları uzman tarafından kontrol edilmelidir.

Topraklama Sistemi Kontrol Edilmeli

Topraklama, elektrik tesisatının temel güvenlik unsurlarından biridir.

Elektrikli cihazda kaçak oluşması durumunda topraklama sistemi kaçak akımın güvenli şekilde yönlendirilmesine yardımcı olur.

Özellikle metal gövdeli:

• Çamaşır makinesi

• Bulaşık makinesi

• Fırın

• Buzdolabı

• Klima

• Termosifon

gibi cihazlarda düzgün çalışan bir topraklama sistemi büyük önem taşır.

Bir cihazın metal gövdesine dokunulduğunda karıncalanma veya elektrik hissediliyorsa cihaz kullanılmaya devam edilmemeli ve tesisat kontrol edilmelidir.

Islak Elle Elektrikli Cihazlara Dokunmayın

Su, elektrik güvenliği açısından en önemli risklerden biridir.

Islak ellerle:

• Fişe

• Prize

• Elektrik anahtarına

• Elektrikli cihaz bağlantısına

dokunulmamalıdır.

Özellikle banyo ve mutfaklarda bu konuya daha fazla dikkat edilmelidir.

Elektrikli cihazlar su kaynaklarından mümkün olduğunca uzak tutulmalıdır.

Banyoda Elektrik Güvenliğine Dikkat Edin

Banyolar nemli alanlar olduğu için elektrik açısından daha yüksek risk taşır.

Saç kurutma makinesi, elektrikli ısıtıcı veya benzeri cihazlar suya yakın alanlarda kullanılmamalıdır.

Prizlerin ve elektrik bağlantılarının bulunduğu konumların güvenli olması gerekir.

Banyo elektrik tesisatının uygun koruma sistemleriyle yapılması önemlidir.

Hasarlı Elektrik Kablolarını Kullanmayın

Elektrikli cihazların güç kabloları zaman içerisinde zarar görebilir.

Kabloda:

• Çatlak

• Kesik

• Ezilme

• Açık iletken

• Yanık izi

gibi problemler varsa cihaz kullanılmamalıdır.

Hasarlı kablonun yalnızca elektrik bandıyla kapatılarak uzun süre kullanılmaya devam edilmesi güvenli değildir.

Kablonun uygun şekilde değiştirilmesi gerekir.

Prizleri Düzenli Olarak Kontrol Edin

Prizler elektrik çarpması açısından önemli bağlantı noktalarıdır.

Prizde:

• Gevşeklik

• Kararma

• Aşırı ısınma

• Yanık kokusu

• Kıvılcım

• Kırık plastik parçalar

varsa priz kullanılmamalıdır.

Priz içerisindeki elektrik bağlantılarına kullanıcı tarafından müdahale edilmesi önerilmez.

Sorun uzman elektrikçi tarafından kontrol edilmelidir.

Çocuklar İçin Priz Güvenliği Sağlanmalı

Küçük çocukların bulunduğu evlerde priz güvenliği ayrıca önemlidir.

Çocuklar priz deliklerine yabancı cisim sokabilir veya elektrikli cihazların kablolarını çekebilir.

Bu nedenle uygun priz koruma sistemleri kullanılabilir.

Ancak kullanılan güvenlik ürünlerinin priz yapısına uygun ve kaliteli olması gerekir.

Elektrikli cihaz kabloları da çocukların kolayca ulaşamayacağı şekilde düzenlenmelidir.

Çoklu Prizleri Doğru Kullanın

Çoklu prizler pratik olsa da yanlış kullanıldığında ciddi elektrik riskleri oluşturabilir.

Tek bir çoklu prize çok sayıda cihaz bağlanmamalıdır.

Özellikle yüksek güç tüketen:

• Elektrikli ısıtıcı

• Fırın

• Su ısıtıcısı

• Ütü

• Klima

gibi cihazların aynı çoklu priz üzerinden kullanılması aşırı yük ve ısınma riskini artırabilir.

Aşırı ısınan veya yanık kokusu gelen çoklu prizler kullanılmamalıdır.

Elektrikli Cihazları Fişten Çekerken Kablodan Tutmayın

Elektrikli cihazların fişi prizden çıkarılırken kablodan çekilmemelidir.

Kablodan çekmek zamanla fiş ile kablo arasındaki bağlantının zarar görmesine neden olabilir.

Bu durum kablo içindeki iletkenlerin açığa çıkmasına veya bağlantıların gevşemesine yol açabilir.

Fiş her zaman kendi gövdesinden tutularak çıkarılmalıdır.

Priz İçerisine Yabancı Cisim Sokmayın

Priz deliklerine metal veya başka bir iletken cisim sokmak son derece tehlikelidir.

Tornavida, tel veya benzeri cisimlerin prize temas etmesi elektrik çarpmasına neden olabilir.

Elektrik tesisatında yapılacak ölçüm ve kontroller yalnızca uygun ekipman kullanan yetkin kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.

Arızalı Elektrikli Cihazları Kullanmayın

Elektrikli cihazlarda meydana gelen arızalar da elektrik çarpması riskini artırabilir.

Örneğin bir cihaz:

• Kıvılcım çıkarıyorsa

• Yanık kokusu oluşturuyorsa

• Metal gövdesinde elektrik hissediliyorsa

• Sigortayı sürekli attırıyorsa

kullanılmaya devam edilmemelidir.

Cihazın uzman teknik servis veya elektrikçi tarafından kontrol edilmesi gerekir.

Elektrik Panosuna Bilinçsiz Müdahale Etmeyin

Elektrik panosu evin elektrik dağıtım merkezidir.

Pano içerisinde sigortalar ve elektrik bağlantıları bulunur.

Sigorta sürekli atıyorsa daha yüksek amperli sigorta takmak veya sistemi bilinçsiz şekilde değiştirmek tehlikelidir.

Sigortanın atması çoğu zaman tesisatta bir problem bulunduğunu gösterir.

Sorunun kaynağı bulunmadan müdahale edilmemelidir.

Elektrik Tesisatı Eskiyse Kontrol Ettirin

Eski yapılardaki elektrik tesisatları günümüzde kullanılan elektrik yüküne uygun olmayabilir.

Zaman içerisinde kabloların izolasyonu yıpranabilir, bağlantılar gevşeyebilir veya topraklama sistemi yetersiz hale gelebilir.

Özellikle uzun yıllardır yenilenmeyen elektrik tesisatlarında profesyonel kontrol yapılması güvenlik açısından önemlidir.

Uzatma Kablolarını Halı Altından Geçirmeyin

Uzatma kablolarının halı veya mobilya altında sıkışması kablonun zarar görmesine neden olabilir.

Kablo üzerine sürekli baskı uygulanması izolasyonun bozulmasına veya kablonun ısınmasına yol açabilir.

Uzatma kabloları mümkün olduğunca açık ve güvenli alanlardan geçirilmelidir.

Dış Mekânda Elektrik Kullanırken Dikkat Edin

Bahçe, balkon ve açık alanlarda kullanılan elektrik ekipmanları yağmur ve neme maruz kalabilir.

Dış mekânlarda kullanılacak priz, aydınlatma ve elektrik bağlantılarının bulunduğu ortama uygun özellikte olması gerekir.

Islak zeminde sıradan uzatma kablosu veya elektrikli cihaz kullanmak ciddi güvenlik riski oluşturabilir.

Elektrik Çarpması Durumunda Ne Yapılmalı?

Bir kişinin elektrik akımına maruz kaldığı düşünülüyorsa doğrudan kişiye dokunmak tehlikeli olabilir.

Elektrik kaynağı güvenli şekilde kesilebiliyorsa öncelikle enerji kesilmelidir.

Kişinin elektrik kaynağıyla teması devam ederken çıplak elle temas edilmesi ikinci kişinin de elektrik çarpmasına maruz kalmasına neden olabilir.

Acil durumda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve profesyonel yardım istenmelidir.

Elektrik çarpmasına maruz kalan kişi kendisini iyi hissetse bile ciddi durumlarda tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Elektrik Güvenliği İçin Profesyonel Kontrol Neden Önemlidir?

Elektrik tesisatındaki tüm problemler gözle fark edilemez.

Bazı arızalar ancak özel ölçüm cihazlarıyla tespit edilebilir.

Profesyonel elektrik kontrolünde:

• Topraklama

• Kaçak akım rölesi

• Elektrik panosu

• Sigortalar

• Prizler

• Kablolar

• İzolasyon durumu

incelenebilir.

Bu sayede güvenlik riski oluşturabilecek problemler erken dönemde tespit edilebilir.

Sonuç

Elektrik çarpması riski evlerde alınabilecek basit ancak önemli önlemlerle büyük ölçüde azaltılabilir.

Kaçak akım rölesi ve topraklama sisteminin doğru çalışması, hasarlı kabloların kullanılmaması, prizlerin düzenli kontrol edilmesi ve elektrikli cihazların suyla temas ettirilmemesi temel güvenlik önlemleri arasındadır.

Elektrikli cihazlarda, prizlerde veya elektrik panosunda olağandışı bir durum fark edildiğinde bilinçsiz müdahaleden kaçınılmalıdır.

Elektrik tesisatının güvenli durumda tutulması hem evde yaşayan kişilerin korunmasına hem de elektrik kaynaklı yangın ve cihaz arızası risklerinin azaltılmasına yardımcı olur.